گروه بانک - در تحلیل بانکها، بزرگتر شدن همیشه به معنای بهتر شدن نیست و بسیاری از مؤسسات مالی میتوانند با افزایش حجم تسهیلات یا رشد ترازنامه، اعداد بزرگتری ثبت کنند؛ اما تنها تعداد محدودی از آنها موفق میشوند معماری درآمدی خود را نیز متحول کنند.
آنچه در گزارشهای متوالی عملکرد بانک صادرات ایران در ماه های منتهی به پایان آذر دیده میشود، بیش از آنکه روایت افزایش مقیاس باشد، نشانهای از بلوغ تدریجی مدل کسبوکار این بانک است.
در پایان آذر، درآمد عملیاتی بانک به ۹۴۲ هزار و ۶۹۷ میلیارد ریال رسید؛ رقمی که در ماه های اخیر رو به افزایش است، هرچند که رشد درآمد، بهتنهایی خبر تازهای برای یک بانک بزرگ نیست؛ آنچه اهمیت دارد، منشأ این رشد است و دادهها نشان میدهد افزایش درآمد صرفاً از محل توسعه پرتفوی تسهیلات حاصل نشده، بلکه همزمان موتورهای دیگری نیز با شتاب بیشتری فعال شدهاند.
در پایان آذر، درآمد سرمایهگذاری بانک ۹۴ هزار میلیارد ریال، درآمد کارمزدی ۹۷ هزار میلیارد ریال و درآمد اوراق بدهی ۷۰ هزار میلیارد ریال بود و انتظار می رود که با افزایش درآمد سرمایهگذاری به حدود از ۲۰۰ هزار میلیارد ریال و درآمد کارمزدی به حدود ۱۰۰ هزار میلیارد ریال این روند شکل جدی تری به خود بگیرد چرا که این تغییر، صرفاً افزایش درآمد نیست؛ بلکه نشان میدهد سهم درآمدهای غیرمشاع در حال پررنگتر شدن است و بانک به تدریج از وابستگی انحصاری به حاشیه سود تسهیلات فاصله میگیرد.
برای تحلیلگران مالی، چنین تغییری معمولاً نشانه ارتقای کیفیت درآمد و افزایش پایداری سودآوری است.
همزمان، ظرفیت درآمدزایی هسته اصلی بانک نیز تضعیف نشده است و مانده تسهیلات اعطایی به حدود ۱۰.۱ میلیون میلیارد ریال در پایان آذر رسید و مهمتر اینکه این پرتفوی بر مجموعه متنوعی از عقود از جمله مرابحه، مشارکت مدنی، خرید دین، فروش اقساطی، جعاله و سایر ابزارهای تأمین مالی استوار است؛ ساختاری که ریسک تمرکز را کاهش داده و انعطاف بیشتری در مدیریت چرخههای اعتباری ایجاد میکند.
در سوی دیگر ترازنامه نیز نشانههای مشابهی دیده میشود تا جایی که منابع سپردهای بانک طی این دوره رشد کرده، سطح نقدینگی و سرمایهگذاری در اوراق بدهی در مقیاس بالایی حفظ شده و در گزارشهای ماهانه نیز اثری از اتکای مستقیم به تأمین مالی بانک مرکزی مشاهده نمیشود. این مجموعه عوامل، انعطافپذیری بیشتری برای مدیریت نقدینگی و تأمین مالی فراهم میکند.
بر همین اساس، ارزش واقعی گزارش عملکرد بانک صادرات در رشد چندصد هزار میلیارد ریالی درآمدها نیست؛ بلکه در تغییر تدریجی ساختار کسبوکار نهفته است. بانکی که بتواند همزمان درآمدهای کارمزدی، سرمایهگذاری، فعالیتهای بازار سرمایه و عملیات اعتباری خود را توسعه دهد، معمولاً در برابر شوکهای اقتصادی مقاومتر است و توان بیشتری برای حفظ رشد در میانمدت خواهد داشت و این دقیقاً همان مسیری است که گزارشهای متوالی بانک صادرات، با وجود تمام چالشهای محیط عملیاتی، از آن حکایت میکنند.