وقتی رتبه اول آغاز راه است، بیمه دی و آزمون بلوغ

گروه بیمه - رتبه نخست بیمه دی در میان مؤسسات بیمه‌ای کشور را نباید صرفاً یک موفقیت بنگاهی دانست، این رخداد، در معنای عمیق‌ خود، دارای یک پیام است، نشانه‌ای از اینکه حتی در اقتصاد تورمی و پرنوسان ایران، هنوز می‌توان رشد کرد اما تنها به بهای انضباط.

تحلیل بیمه دی تنها با توجه با شاخص فروش که از سوی سازمان مدیریت صنعتی عنوان شده برشی ساده از عملکرد این شرکت در یک زاویه خاص است اما روایت این معرفی در کنار توجه به سایر شاخص های عملکرد تصویر مطلوب تری از این شرکت را نمایش می گذارد.

واقعیت این است که در رتبه بندی بیمه مرکزی از گزارش عملکرد ماهانه شرکت های بیمه نیز شرکت بیمه دی رتبه نخست شرکت های خصوصی را به دست آورده است.

هرچند که ممکن است برخی سوال کنند که بیمه دی چگونه به صدر رسید؛ اما مسئله این است که آیا این جایگاه می‌تواند به اصلاح ساختاری منجر شود یا صرفاً آغاز چرخه‌ای تازه از رشد شکننده خواهد بود. در پاسخ به همین پرسش کلیدی روایت گری آمارها نشان می دهد که دی اگر چه شرکتی با رشد سریع در زمینه فروش بوده است اما نسبت خسارت قابل قبول، شروع حرکت به سمت توسعه بیمه های زندگی و برنامه هیات مدیره در زمینه افزایش سرمایه شرکت مواردی است که می تواند نگاهی 360 درجه برای رتبه برتر فروش این شرکت در کشور ایجاد کند. بنابر استانداردهای جدید، رتبه بندی بیمه از منظر جهانی زمانی معنا خواهد داشت که بتوان آنرا به زبان ریسک، پایداری و سرمایه ترجمه کرد. در غیر این صورت رتبه ها بیشتر بازتاب اندازه اسمی شرکت ها هستند تا توسعه واقعی و داده های بیمه دی در مقاطع سه ماهه، شش ماهه و نه ماه سبب می شود که درباره معنای رشد و رتبه برتر فروش دقیق تر صحبت کنیم.

این در حالی است که در اقتصادهایی مانند کشور ما، که شفافیت اطلاعات محدود است و کیفیت حکمرانی مالی به ‌سادگی قابل مشاهده نیست، رتبه‌بندی‌ها نقش جانشین اطلاعات را بازی می‌کنند، بازار نمی‌تواند مستقیماً سلامت ذخایر فنی، تاب‌آوری نقدینگی یا بلوغ مدیریت ریسک را بسنجد، بنابراین به نشانه‌های بیرونی پناه می‌برد، رتبه‌های رسمی، صورت‌های مالی و روایت‌های ساختاری.

صعود ۲۴ پله‌ای بیمه دی و قرار گرفتن آن در صدر شرکت‌های بیمه‌ای دقیقاً در چنین خلأیی معنا پیدا می‌کند، این جایگاه نوعی سرمایه نامرئی می‌سازد به نام کاهش ریسک ادراک‌ شده.

برای خود بیمه دی، نخستین پیامد این موفقیت کاهش هزینه تأمین منابع است، رفتار بانک‌ها انعطاف‌پذیرتر می‌شوند، پیمانکاران درمان همکاری بیشتری نشان می‌دهند، شبکه فروش فعال‌تر می‌شود و جذب نیروی انسانی متخصص آسان‌تر خواهد بود اما در کوتاه‌مدت، این شرکت در مذاکره بر سر قراردادهای بزرگ به ‌ویژه در درمان‌های گروهی و پروژه‌های سازمانی، دست بالاتر را دارد، حالا او به جهان این پیام را مخابره می کند، «برند قوی‌تر یعنی جریان روان‌تر پرتفوی».

اما درست همین نقطه است که «تاریخ مالی» هشدار می‌دهد، بررسی های آرشیوی نشان می دهد که تقریباً تمام بحران‌های بزرگ بیمه‌ای در جهان در دوره ‌هایی رخ داده‌اند که شرکت‌ها پس از جهش رتبه و رشد سریع، گرفتار مصونیت رشد شدند.

مدیران بیمه دی حالا به درستی می دانند و برنامه ریزی کرده اند که رشد پرتفوی، اگر با رشد ظرفیت مدیریت ریسک همراه نباشد، به انباشت تعهدات آینده منجر می شود؛

قطعا هیات عامل بیمه دی در طراحی سناریو های مدیریتی خود بر این قاعده اشراف دارد که تمرکز قابل توجه بر بیمه درمان در شرایط تورم خدمات پزشکی، چرخه نقدینگی معیوب و فشار دائمی ارائه‌دهندگان خدمت، یک ریسک ساختاری است، نه مزیتی پایدار، متخصصان علم اکچوئری همیشه تاکید دارند که اقتصاد درمان حجم می‌سازد، اما اگر مهار نشود، سرمایه می‌سوزاند.

نگاهی به آمارها در همین زمینه خالی از لطف نیست . بیمه دی در نه ماهه امسال بالغ بر 58.5 همت حق بیمه تولید کرده است، سهم بازار شرکت از 22 درصد در سه ماهه امسال به 14 درصد در شش ماهه و 11 درصد در نه ماهه رسیده است هرچند که از منظر فروش رشد قابل توجهی یافته اما نکته ای که دارای اهمیت است نه خود رشد بلکه کیفیت آن است. نسبت خسارت 47.5درصدی این شرکت در 9 ماهه امسال و حتی 30.5درصدی در 6 ماهه نشان می دهد که توسعه پرتفو دی از مسیر برنامه های متمرکز و فشرده فروش نبوده.

اما از سوی دیگر و از منظر صنعت بیمه، اهمیت این رتبه بندی صد شرکت برتر، بسیار فراتر از یک رتبه بندی ساده و خطیست؛

صنعت بیمه در ایران سال‌هاست میان دو واقعیت متناقض سرگردان است، از یک سو رشد اسمی حق‌بیمه‌ها که عمدتاً محصول تورم است و از سوی دیگر ضعف مزمن در سودآوری فنی، ذخایر و سرمایه‌گذاری.

حالا که موفقیت بیمه دی حاصل بهبود واقعی عملیات است، می‌تواند نقطه مرجع تازه‌ای بسازد؛ معیاری جدید برای اینکه «موفقیت» صرفاً فروش بیشتر نیست، بلکه ترکیبی است از رشد، پاسخ‌گویی و انضباط. شاید توجه به همین رویکرد باشد که حق بیمه زندگی شرکت از 469 میلیارد در 6 ماهه به 746 میلیارد تومان در 9 ماهه رسیده و برنامه افزایش سرمایه به صورت جدی در دستور کار قرار گرفته است. این شرکت برنامه اخیر افزایش سرمایه را محقق کرد و دوباره این برنامه را در دستور کار قرار داده است.

چنین اثری می‌تواند سایر شرکت‌ها را به سمت شفافیت بیشتر، استفاده جدی‌تر از داده و فاصله گرفتن از رقابت قیمتی مخرب سوق دهد، اما سناریوی بدبینانه نیز وجود دارد، اگر این دستاورد به‌عنوان چراغ سبز رشد حجمی تعبیر شود، رقابت بر سر پرتفوی‌های پرریسک در صنعت بیمه تشدید خواهد شد و بیش از پیش نرخ ‌ها پایین می‌آید و توانگری مالی کل صنعت زیر فشار می‌رود.

بنابراین می توان ادعا کرد که رتبه اول بیمه دی در میان شرکت های بیمه و قرار گرفتن آن در میان شرکت های قدرتمند کشور، خبر خوبی است اما نه به خودی خود، ارزش واقعی آن در این است که این شرکت حالا می‌تواند این موفقیت را به اصلاح ساختاری ترجمه کنند چرا که در اقتصادهایی با نهادهای شکننده، لحظات موفقیت اغلب کوتاه‌اند و تنها شرکت‌هایی ماندگار می‌شوند که بفهمند رشد، پایان مسیر نیست؛ آغاز انضباط است.

مدیرعامل بیمه دی احتمالا آگاه است که اگر پشت این فروش سودآوری واقعی نباشد، این روایت در آینده برای او شکننده خواهد بود. قطعا با دریافت چنین رتبه ای حالا رازپول به او پیشنهاد می کند که برای موفقیت بیشتر باید کیفیت سرمایه گذاری ها، کیفیت ذخایر فنی و ریسک تمرکز پرتفو را مدیریت کند چرا که بدون توجه به این شاخص ها چنین رتبه ای شکننده است، موضوعی که عبداللهی می داند و در نخستین قدم برنامه افزایش سرمایه را در دستور کار قرارداده است.