حاشیههای یک مجمع و دو استعفا؛ حسابرس در بیمه خاورمیانه چه دیده است؟
گروه بیمه - شنیدهها از مجمع امسال بیمه زندگی خاورمیانه حکایت از جلسهای پرحاشیه دارد، حاشیههایی که ظاهراً پرسش برخی سهامداران درباره معاملات مدیران و اشخاص وابسته و بندهای گزارش حسابرس، بخش مهمی از آن را تشکیل داده و در ادامه نیز گفته میشود محمدابراهیم امین، رئیس هیأتمدیره و مهدی نوروزی، مدیرعامل شرکت، استعفای خود را ارائه کردهاند.
اینکه استعفاها مستقیماً محصول مناقشات مجمع بوده یا تصمیمی از قبل، هنوز نیازمند روایت رسمی شرکت است. هرچند که نوروزی در گفتوگویی کوتاه، ارتباط استعفای خود با اتفاقات مجمع را رد کرده و گفته است که از پیش قصد کنارهگیری داشته و برداشت برخی افراد مبنی بر اینکه مسائل مطرحشده در مجمع عامل استعفای او بوده، صحت ندارد.
با این حال، صورتهای مالی و گزارش حسابرس پرسشهایی دارند که با استعفا از میان نمیروند.
حسابرس در بند ۱۰ گزارش خود صریحاً اعلام کرده ماده ۱۳۲ لایحه اصلاحی قانون تجارت و ماده ۴۷ اساسنامه شرکت درباره ممنوعیت دریافت اعتبار از شرکت توسط مدیرعامل و اعضای هیأتمدیره رعایت نشده است.
واقعیت این است که این موارد یک تذکر تشریفاتی نیست چراکه ماده ۱۳۲ اساساً دریافت وام یا اعتبار از شرکت توسط مدیرعامل و اعضای هیأتمدیره را «جز استثنائات قانونی» ممنوع میکند و حتی چنین عملیاتی را «به خودی خود باطل» میداند.
اما اعداد، داستان را جالبتر میکنند.
طبق یادداشت معاملات اشخاص وابسته، در سال ۱۴۰۴ برای مدیرعامل ۴۰,۸۲۷ میلیون ریال حقبیمه ثبت شده، در حالی که ۵۸,۸۴۰ میلیون ریال برداشت از اندوخته بیمهنامه نیز برای او گزارش شده است. برای رئیس هیأتمدیره نیز ۴۹,۴۵۰ میلیون ریال برداشت از اندوخته ثبت شده و یکی دیگر از اعضای هیأتمدیره در برابر ۳,۶۰۰ میلیون ریال حقبیمه، ۸۱۶ میلیون ریال برداشت از اندوخته داشته است.
در همین جدول، برای سهامدار دارای نفوذ ۱۷,۴۱۴ میلیون ریال و برای محمدابراهیم امین ۵۹,۴۱۲ میلیون ریال حقبیمه ثبت شده است؛ ارقامی که در کنار معاملات سایر مدیران، اهمیت بررسی شرایط و امتیازات احتمالی این بیمهنامهها را بیشتر میکند. در سوی دیگر ترازنامه نیز مانده سایر دریافتنیها از اشخاص وابسته در پایان ۱۴۰۴ به ۷۴,۷۵۵ میلیون ریال رسیده؛ ماندهای که البته در پایان سال ۱۴۰۳ حتی بالاتر و معادل ۱۳۶,۸۱۶ میلیون ریال بوده است.
البته مقایسه ساده حقبیمه یک سال با برداشت از اندوخته یک بیمهنامه عمر از نظر فنی برای نتیجهگیری کافی نیست؛ اندوخته میتواند محصول حقبیمههای سالهای قبل باشد. بنابراین این اعداد اثباتکننده دریافت وام یا اعتبار نیستند، اما دقیقاً همینجاست که بند حسابرس اهمیت پیدا میکند.
در یادداشت مربوط به دریافتنیها نیز مانده ۷۴,۷۵۵ میلیون ریالی از اشخاص وابسته دیده میشود، هرچند که از اطلاعات منتشرشده نمیتوان تعیین کرد این مانده، همان «اعتبار» مورد ایراد حسابرس در ماده ۱۳۲ است یا منشأ دیگری دارد اما این همان حلقه مفقودهای است که هیأتمدیره باید درباره آن توضیح دهدکه اعتبار مورد اشاره حسابرس چه بوده، چه کسی آن را دریافت کرده، چه زمانی ایجاد شده و چگونه تسویه شده است؟
یک بند دیگر حتی از این ابهام نیز حساستر است. حسابرس معاملات موضوع ماده ۱۲۹ قانون تجارت را بررسی کرده و تأیید میکند تشریفات اخذ مجوز هیأتمدیره و عدم مشارکت مدیر ذینفع در رأیگیری رعایت شده، اما درباره حقبیمه برخی مدیران با تخفیف تصریح میکند که این معاملات در روال عادی عملیات و با شرایط مناسب تجاری نبودهاند.
البته این جملهای نیست که بتوان از کنار آن عبور کرد چرا که ماده ۱۲۹ دقیقاً برای مهار تعارض منافع مدیران نوشته شده است؛ یعنی جایی که فردی در یک سوی میز، مدیر شرکت و در سوی دیگر، ذینفع معامله است.
و بعد نام محمدابراهیم امین مطرح میشود.
ماجرای استعفای امین از بیمه مرکزی در سال ۱۳۹۵ در جریان پروندهای که در افکار عمومی به «فیشهای نجومی» مشهور شد، پس از عذرحواهی رسمی او داشت به تاریخ صنعت بیمه سپرده میشد.
مسائل امروز البته نه همان پروندهاند و نه میتوان آنها را بدون سند با آن همسان دانست؛ اما برای مدیری با آن سابقه، ثبت عباراتی درباره «تخفیف مدیران» و «عدم رعایت ممنوعیت دریافت اعتبار» در گزارش حسابرس، ناگزیر آن خاطره را دوباره به ذهن مخاطب بازمیگرداند.
امین بیش از دیگران باید بداند که در چنین موقعیتی مسئله فقط قانونیبودن یک عدد نیست؛ مسئله این است که چرا اصلاً باید اعدادی در صورتهای مالی وجود داشته باشند که سهامدار برای فهم رابطه مدیران با منابع شرکت، ناچار به طرح چنین پرسشهایی شود موضوعی که از دریافتنی اشخاص وابسته شروع می شود بعد به جدول معاملات با اشخاص وابسته و حق بیمه و پس از آن به دریافتی از اندوخته منتج شده است.
استعفا شاید یک تصمیم مدیریتی باشد؛ اما پاسخ حسابرسی نیست. پاسخ، انتشار جزئیات اعتبار مورد ایراد، دریافتنیهای اشخاص وابسته و تخفیفهای اعطایی به مدیران است.
رازپول آمادگی دارد که در این خصوص با گفت و گو با مدیران نامبرده شده مسیر گفت و گو و شفاف سازی را برای این مدیران هموار سازد.
[/xfgiven_gallery]
