صنعت بیمه در خط مقدم تاب آوری

گروه بیمه - بیمه سرمد در اطلاعیه‌ای، پیام ساده ای از ثبت افزایش سرمایه خود را برای کلیه ذی‌نفعان منعکس کرده است، تصمیمی که در ظاهر از افزایش سرمایه شرکت از ۱۰ هزار میلیارد ریال به ۱۴ هزار میلیارد ریال حکایت دارد، اما در لایه‌های عمیق‌تر، می‌توان اثر آن را به ‌صورت هرمی از سطح اقتصاد کلان تا صنعت بیمه، خود شرکت و در نهایت سهامداران دنبال کرد.

شاید باید از همین تصمیم ساده که این روزها در میان هیات مدیره شرکت های بیمه بیش از پیش دیده می شود کمی بیشتر رمزگشایی کرد تا برای همگان معلوم شود که صنعت بیمه این روزها چگونه در خط مقدم تاب آوری اقتصاد قرار گرفته و مدیران و سهام داران شرکت های بیمه چگونه شرایط پیچیده کسب و کارها را تسهیل می کنند.
گذشته از باید و نبایدهای قانونی، واقعیت این است که در رأس این هرم و تصمیم هیات مدیره، مسئله «ظرفیت اقتصاد برای تحمل ریسک» قرار دارد.
تحلیلگران به خوبی مطلعند که اقتصاد برای رشد به سرمایه نیاز دارد، اما سرمایه‌گذاری بدون امکان انتقال و پوشش ریسک، شکننده است و درست همین جاست که سرمایه شرکت‌های بیمه معنایی فراتر از حقوق صاحبان سهام پیدا می‌کند چرا که هرچه ظرفیت مالی بیمه‌گران افزایش یابد، امکان پذیرش و نگهداری ریسک‌های بزرگ‌تر نیز تقویت می‌شود و اقتصاد از پشتوانه بیشتری برای مواجهه با شوک‌ها برخوردار خواهد بود.

این موضوع برای اقتصاد ما اهمیت مضاعف دارد، چرا که محدودیت دسترسی به بازارهای معتبر اتکایی بین‌المللی تحت تأثیر تحریم‌ها، انتقال بخشی از ریسک به خارج را دشوار و در مواردی پرهزینه کرده است.
در چنین شرایطی، تقویت سرمایه بیمه‌گران می‌تواند بخشی از ظرفیت جذب ریسک را به داخل اقتصاد منتقل کند و از این مسیر، تاب‌آوری مالی را افزایش دهد.
این در حالی است که کاهش سهم اتکایی اجباری رشته‌های غیرزندگی در سال های اخیر نیز مسئولیت بیشتری را متوجه خود شرکت‌های بیمه کرده است.
اما ماجرا فقط همین نیست که بیمه ها این روزها فراتر از بانک ها به جبهه ای جدید برای پوشش ریسک ها و تامین مالی اقتصاد تبدیل شده اند.
در یک پله پایین‌تر، به صنعت بیمه می‌رسیم، جایی که سرمایه به «ظرفیت بیمه‌گری» تبدیل می‌شود، از این نقطه افزایش سرمایه به معنای امکان نگهداری سهم بیشتری از ریسک‌های پذیرفته‌شده، کاهش وابستگی به واگذاری اتکایی و ایجاد فضای بیشتر برای توسعه پرتفوی است، به عبارت دیگر در واقع، رقابت‌پذیری یک بیمه‌گر تنها با حجم حق‌بیمه سنجیده نمی‌شود، توانایی او در انتخاب، قیمت‌گذاری، نگهداری و مدیریت ریسک نیز بخشی از قدرت رقابتی اوست.

در مورد سرمد، افزایش ۴۰ درصدی سرمایه از محل آورده نقدی سهامداران دقیقاً در همین نقطه اهمیت پیدا می‌کند.
هیات مدیره نیز در اسناد خود، افزایش ظرفیت نگهداری، حفظ توانگری و ثروت‌ آفرینی برای سهامداران را از اهداف این برنامه اعلام کرده است ، بنابراین سرمایه جدید قرار نیست صرفاً عدد ترازنامه را بزرگ‌تر کند و انتظار می‌رود به ظرفیت عملیاتی بیشتر تبدیل شود.

این افزایش سرمایه در شرایطی انجام می‌شود که برخی شاخص‌های سرمد طی سه سال گذشته مسیر بهبود را طی کرده‌اند. نسبت توانگری مالی از ۱۰۷ درصد در سال ۱۴۰۱ به ۱۹۷ درصد در ۱۴۰۲ رسیده و در سال ۱۴۰۳ در سطح ۱۷۶ درصد قرار گرفته است.
بازده دارایی‌ها نیز از ۰.۸۲ به ۵.۲۹ درصد و بازده حقوق صاحبان سهام از ۶.۳۵ به ۲۶.۵۱ درصد افزایش یافته است.
همزمان، نسبت هزینه‌های اداری و عمومی به خالص حق‌بیمه صادره از ۱۵ درصد به ۶ درصد کاهش یافته است، بر همین اساس، سرمایه جدید بر بستری وارد می‌شود که نشانه‌هایی از بهبود عملکرد عملیاتی در آن به وضوح قابل مشاهده است.

پله بعدی هرم به سرمایه‌گذاری می‌رسد، چرا که چهار هزار میلیارد ریال آورده نقدی جدید، علاوه بر پشتوانه پذیرش ریسک، یک منبع مالی تازه است که شرکت می‌تواند در چارچوب مقررات سرمایه‌گذاری صنعت بیمه به کار گیرد.
برآوردهای سرمد نشان می‌دهد مجموع درآمد سرمایه‌گذاری در سناریوی افزایش سرمایه در سال ۱۴۰۶ می‌تواند به ۱.۹ همت و در سناریوی عدم افزایش سرمایه، رقم ۱.۲ همت پیش‌بینی شده است.
تزریق این منابع به چرخه های معتبر مالی و اقتصادی نمونه واضح دیگری است که نشان می دهد شرکت های بیمه چگونه توان تحمل و ظرفیت های بیشتری را در اقتصاد بازسازی کرده اند.

اما قاعده مهم مدیریت سرمایه در صنعت بیمه این است که «سرمایه بیشتر» الزاماً به معنای «ارزش بیشتر» نیست؛
سرمایه زمانی ارزش‌آفرین می‌شود که بیمه‌گر بتواند آن را با انضباط در پذیرش ریسک، قیمت‌گذاری فنی و مدیریت کارآمد دارایی‌ها به کار گیرد.
به همین دلیل، افزایش سرمایه زمانی به مزیت اقتصادی تبدیل خواهد شد که منابع جدید بتواند ظرفیت نگهداری شرکت را بدون تضعیف کیفیت پرتفوی افزایش دهد و در عین حال، بازدهی متناسبی برای سرمایه جدید ایجاد کند.

در پایین‌ترین و شاید مهم‌ترین بخش این هرم، سهامداران قرار دارند، برای آنها، موفقیت افزایش سرمایه نه با رسیدن سرمایه اسمی سرمد به ۱۴ هزار میلیارد ریال، بلکه با بازدهی منابع جدید سنجیده خواهد شد و درست در همین نقطه است که هیات مدیره می تواند پاسخ اعتماد سهام داران به پیشنهاد آنها را با افزایش نگهداری سودآور، قبولی اتکایی باکیفیت، توسعه حساب ‌شده پرتفوی و درآمد سرمایه‌گذاری بیشتر بدهد تا ثمره نهایی این موضوع در سودآوری و ارزش شرکت منعکس شود.

بنابراین  افزایش سرمایه سرمد را می توان حلقه‌ای از یک زنجیره دانست چرا که سرمایه بیشتر، ظرفیت پذیرش ریسک را تقویت می‌کند، ظرفیت بیشتر می‌تواند تاب‌آوری و رقابت‌پذیری را افزایش دهد و مدیریت سودآور این ظرفیت، در نهایت باید به منافع سهامداران بازگردد.